Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisiyle Ele Alındı

İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı bir program düzenlendi. Programa TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen katıldı. Açılışta İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Tarihsel bağlara vurgu

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca güncel diplomatik temaslara ve ticari anlaşmalara dayanmadığını belirtti. Akdeniz’in ortak tarihine, yüzyıllara yayılan ticaret ağlarına ve kültürel etkileşimlere işaret etti. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve mali ilişkilere, oradan günümüzdeki iş birliklerine uzanan bu tarihsel gelişime dikkat çekti. 1963 tarihli Ankara Anlaşması’nı ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi.

Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçi Raporları (1512-1789)” adlı eseri de paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelerden yararlanılarak hazırlanan eserin Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarını aydınlattığını söyledi.

Bilim diplomasisi ve ortak projeler

Koyuncu, Türkiye ile İtalya arasındaki akademik iş birliklerinin geliştirilmesine özel önem verdiğini ifade etti. Roma’da katıldığı, Avrupa Birliği destekli Water4All projesinden söz ederek atıksu geri kazanımına yönelik çalışmalara değindi ve İtalyan ortaklarla yeni proje başvuruları yapıldığını aktardı. TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkileri ve iki bilim akademisi arasında imzalanan Mutabakat Zaptı da konuşmada yer aldı.

Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynakları, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını söyledi. Bu çerçevede, 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (World Science Forum) değindi.

Akademisyenlerin sunumları

Açılışın ardından, Gaetano Sabatini modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ticaret açısından ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri anlattı. ODTÜ’den Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesini konu aldı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, ticari ilişkileri ve 1963 tarihli Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi’nden Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında ilişkilerin güncel durumunu ve geleceğini tartıştı. Programın kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.